Dostępne zagadnienia z Pedagogiki resocjalizacyjnej

Całokształt określonych prawem instytucji i środków oraz zasad ich funkcjonowania i stosowania, które służą osiąganiu zadań kary pozbawienia wolności (Ziembiński).

Jest to całokształt przepisów instytucji prawa penitencjarnego oraz urządzeń zakładów penitencjarnych zmierzających wg. określonego sposobu do osiągania zasadniczego celu kary pozbawienia wolności (Śliwerski).

a) System celkowy

- jest pierwszym systemem penitencjarnym jaki wykształcił się w toku rozwoju więziennictwa

- nazwa pochodzi od słowa „cela” ponieważ opierał się na umieszczaniu skazanych w pojedynczych celach; powstał w USA

odmiana pensylwańska - początek tego systemu to rok 1790, kiedy to w Filadelfii w stanie Pensylwania otwarto pierwsze w Stanach więzienie celowe składające się z 30 cel.

- za modelowy zakład penitencjarny tego typu uważa się więzienie wybudowane na planie gwiazdy z punktem obserwacyjnym w środku. Cele wyposażone były w dwoje drzwi na korytarz, miały też drugie prowadzące do zamkniętej przestrzeni, w której więzień mógł przechadzać się samotnie.

System ten polegał na:

- całkowitej izolacji

- wpływ na powstanie tego typu więzień miały poglądy religijnej sekty – KWAKRÓW

- ochronie więźnia przed jeszcze bardziej zdemoralizowanymi więźniami

- skojarzenie z celą klasztorną

odmiana auburnska - w późniejszych latach pozwalano skazanym pracować w celi, korzystać z książek oraz kontaktować się z członkami organizacji charytatywnych, krewnymi, co do których nie zachodziła obawa wywierania złego wpływu na skazanego

- w latach XX-tych XIX wieku miejscowość Auburn w stanie Nowy York, przeprowadzono eksperyment polegający na tym, że więźniowie zostali podzieleni na 3 grupy, a każda z nich poddana została innemu traktowaniu:

• grupa I - obejmująca więźniów najbardziej niebezpiecznych, odbywała karę w całkowitym odosobnieniu
• grupa II - więźniowie odosobnioni przez 3 dni w tygodniu
• grupa III - przebywający w pojedynczych celach w nocy a w dzień pracowali wspólnie z innymi jednak z nakazem milczenia co miało chronić przed wzajemną demoralizacją.

Po upływie 2 lat od rozpoczęcia tego eksperymentu z 80 więźniów zakwalifikowanych do grypy 1 pozostało tylko 2, pozostali zmarli, postradali zmysły lub popełnili samobójstwo.

b) System progresywny:

- wprowadzony został po raz pierwszy około 1840 r. w wiezieniu na wyspie Norfolk, leżącej u wybrzeży Australii, przez Macenochiego (naczelnik), który podzielił czas wykonywania kary na etapy, przy czym przejście do kolejnego etapu wiązało się z poprawą sytuacji skazanego:

- pierwszy etap wykonywania kary polegał na umieszczeniu skazanego w więzieniu celowym typu pensylwańskiego

- drugi na robotach przymusowych ale bez nakazu milczenia- etap ten podzielony był dodatkowo na kilka klas. Przejście do kolejnej klasy powodowało złagodzenie warunków

- po odbyciu określonej części kary i uzyskaniu odpowiedniej liczby punków więźniowie uzyskiwali prawo do warunkowego przedterminowego zwolnienia.

c) System reformatorów amerykańskich:

- ukształtował się w Stanach pod wpływem modyfikacji systemu progresywnego

- na amerykańskim Kongresie penitencjarnym, który odbył się w 1870 r. stwierdzono, że „ ostatecznym celem postępowania z więźniami powinna być moralna poprawa a nie kara dyktowana uczuciem zemsty”

System reformatorów amerykańskich – wiezienie w Elmirze

W postępowaniu z więźniami należy:

- zmierzać do rozwijania w nich poczucia własnej godności i szacunku dla siebie

- stosować racjonalny system nagród uzależniony od dobrego sprawowania, pracowitość pilność w nauce

- personel więzienny powinien być wyszkolony

- nieokreślony czas trwania kary przeznaczony dla karanych po raz pierwszy w wieku od 16 do 30 lat.

- trzy klasy: czerwona, czarna i niebieska.

- każda klasa miała pomieszczenia o określonym standardzie.