Dostępne zagadnienia z Pedagogiki resocjalizacyjnej

NIELETNI:

- osoby do lat 18- stu, które nie weszły jeszcze w kolizję z prawem, ale wykazują przejawy demoralizacji;

- osoby, które ukończyły 13-stu lat, ale nie ukończyły lat 17-stu; jeżeli popełniły czyn karalny, który w rozumieniu ustawy oznacza przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo wykroczenie określone w art. 41, 69, 74, 76, 85, 87, 119, 122, 133 lub 143 kodeksu wykroczeń;

- osoby do lat 21 bez określenia granicy wieku, jeżeli są wykonywane wobec nich orzeczone przez sąd rodzinny środki wychowawcze lub poprawcze;

Nieletni, którzy po ukończeniu 15 lat dopuszczą się czynu zabronionego określonego w art. 13 mogą odpowiadać jako osoby dorosłe:

• art. 134- zamach na życie prezydenta
• art. 148- paragraf 1,2, lub 3 – zabójstwo
• art. 156 par. 1 lub 3 – spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu
• art. 163 – spowodowanie katastrofy
• art. 166- podstępne lub z użyciem gwałtu porwanie
• art. 173 par. 1 lub 3 – spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym.
• art. 197- par. 3 – zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem lub wspólnie z innymi osobami
• art. 252- par. 1 lub 2- wzięcie zakładników
• ar. 280 – rozbój

MŁODOCIANY:

• art. 115 par. 20 określa młodocianego jako sprawcę, który w chwili popełnienia czynu zabronionego ukończył 17 lat a nie ukończył 21 lat, w czasie orzekania przez sąd I instancji nie ukończył 24 lat
• art. 84 par. 1 kodeksu karnego czytamy iż młodociany jest skazany, kiedy nie ukończył 21 r. ż.

MAŁOLETNI:

Osoba która nie ukończyła 18 lat.

Wg. art. 10 par. 1 kodeksu cywilnego – pełnoletnim jest osoba, która ukończyła 18 lat.

Osoba małoletnia nie posiada zdolności do czynności prawnych lub posiada je w stopniu ograniczonym.

Ograniczoną zdolność do czynności prawnych posiada osoba w wieku od 13 lat do 18 lat oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.

Zdolność do czynności prawnych – to prawo zaciągania zobowiązań lub rozporządzania zwoim prawem (np. zawieranie umów)

CZYN KARALNY:

• art. 1 par. 2 u.p.n. przez czyn karalny rozumie się czyn zabroniony przez ustawę jako przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo wykroczenie określone w artykule kodeksu wykroczeń:
• art. 51 k. w. – zakłócenie spokoju, porządku publicznego, spoczynku nocnego
• art. 69 k. w. - umyślne uszkodzenie znaków ostrzegających o niebezpieczeństwie dla życia lub zdrowia
• art. 76 k. w. – rzucanie kamieniami (przedmiotami) w pojazd będący w ruchu.

WYKROCZENIE :

• wykroczenie to czyn zabroniony pod groźbą kary określanej i zawartej w ustawie – kodeks wykroczeń; wykroczenia różnią się przede wszystkim tzw. „ mniejszym ciężarem gatunkowym” a tym samym niższym wymiarem kary.
• zgodnie z k. w. Wykroczenie to czyn czł.owieka, społecznie szkodliwy zabroniony prze ustawę obowiązującą w czasie jego popełniania pod groźną kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywną do 5000 zł lub nagany (art. 1 par. 1 k. w.)

PRZESTĘPSTWO:

Zgodnie z kodeksem karnym przestępstwo jest czynem człowieka bezprawnym, karalnym i zawinionym

Przestępstwa dzielą się na:

Wystepek - jest przestępstwem zagrożonym :

- grzywną powyżej 30 stawek dziennych

- ograniczeniem wolności od 1 do 12 miesięcy

- karą pozbawienia wolności przekraczająca 1 miesiąc

Zbrodnia - to umyśle przestępstwo np. zabójstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą 25 lat pozbawienia wolności, kara dożywotniego pozbawienia wolności.

SPRAWCA

POCZYTALNOŚĆ - wg. prawa polskiego jest to stan w którym człowiek może rozpoznać znaczenie swojego czynu i pokierować swoim postępowaniem. To jeden z warunków pełnej odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo lub wykroczenie.

OSOBA POZBAWIONA WOLNOŚCI :

• skazany, który odbywa karę pozbawienia wolności i karę aresztu wojskowego
• ukarany odbywający karę aresztu za wykroczenia
• osoba umieszczona tytułem środka zabezpieczającego w zakładzie zamkniętym
• tymczasowo aresztowany wobec którego stosuje się ten środek zapobiegawczy
• zatrzymany, umieszczony w stosownej izbie zatrzymań
• osoba ukarana izolacyjnymi karami porządkowymi
• osoba względem której zastosowano inne środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności
• nieletni umieszczany w zakładzie poprawczym lub w schronisku dla nieletnich, ewentualnie w innym zakładzie, np. placówce wychowawczej.

KARA

W wymiarze sprawiedliwości środek przymusu stosowany przez organy państwowe wobec sprawcy przestępstwa lub wykroczenia.

Celem karania jest prewencja.

Ustawodawstwo w naszym kraju przewiduje następujące kary :

1. grzywnę najniższą 10 zł, najwyższą 2000 zł.
2. ograniczenie wolności- trwa najkrócej 1 miesiąc a najdłużej 12 miesięcy
3. pozbawienie wolności – trwa najkrócej 1 miesiąc a najdłużej 15 lat, występuje w formie dwóch rodzajowo wyodrębnionych kar:

• kary 25 lat pozbawienia wolności
• kary dożywotniego pozbawienia wolności, w Polsce 185 osób w okręgu olsztyńskim 9.
  

OBRONA KONIECZNA

Nie popełnia przestępstwa ten, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiegokolwiek dobro chronione prawem.

W razie przekroczenia granic obrony koniecznej w szczególności, gdy sprawca zastosował sposób obrony niewspółmierny do niebezpieczeństwa, zamachu, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

OGRANICZENIE WOLNOŚCI

Kara wymierzana od 3 miesięcy do dożywocia.